دورریز مواد غذایی یکی از چالش‌های مهم جهانی است که طبق آمار، حدود یک‌سوم از مواد غذایی تولید شده در جهان پیش از مصرف به ضایعات تبدیل می‌شود. این مسئله علاوه بر اتلاف منابع اقتصادی و انرژی، اثرات زیست‌محیطی گسترده‌ای مانند افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تخریب منابع طبیعی را در پی دارد. بخش قابل توجهی از این اتلاف در منازل رخ می‌دهد؛ بنابراین هر خانواده می‌تواند با تغییرات ساده در رفتار غذایی خود نقش مهمی در حفظ منابع و محیط زیست ایفا کند. ۱. برنامه‌ریزی و خرید آگاهانه تنظیم برنامه غذایی هفتگی و بررسی موجودی یخچال و کابینت پیش از خرید، از خریدهای غیرضروری و تکراری جلوگیری می‌کند. همچنین، خرید با فهرست مشخص و اجتناب از تهیه حجم زیاد مواد غذایی که موجب فساد زودرس می‌شود، به کاهش هدررفت کمک می‌کند. در زمان خرید، نیازهای خانواده و ذائقه اعضا باید مدنظر قرار گیرد و از تأثیر تبلیغات فریبنده پرهیز شود. ۲. نگهداری صحیح مواد غذایی مواد غذایی باید در دمای مناسب و ظروف مناسب نگهداری شوند. برای مثال، دمای یخچال برای سبزیجات بین ۱۰ تا ۱۵ درجه سانتی‌گراد باشد و مواد فسادپذیر مانند لبنیات و گوشت در بخش‌های پایین و خنک‌تر یخچال قرار گیرند. استفاده از ظروف شفاف و برچسب‌گذاری مواد غذایی، به تشخیص بهتر زمان مصرف کمک می‌کند. بهره‌گیری از فناوری‌های نوین همچون یخچال‌های هوشمند و اپلیکیشن‌های مدیریت غذا نیز مفید است. همچنین، باقی‌مانده غذاها باید جداگانه در ظروف تمیز نگهداری و مجدداً مصرف شوند. ۳. پخت و مصرف متعادل پخت غذا به اندازه نیاز خانواده از باقی ماندن و فساد آن جلوگیری می‌کند. باقی‌مانده غذاها می‌توانند در تهیه غذاهای متنوعی مانند سوپ، کتلت و ساندویچ مورد استفاده قرار گیرند. استفاده از بشقاب‌های کوچک‌تر هنگام سرو غذا، موجب برداشت متناسب و کاهش هدررفت می‌شود. همچنین، مصرف غذاهای خانگی به جای فست‌فود، علاوه بر سالم‌تر بودن، به کاهش اسراف کمک می‌کند. ۴. رفتار و فرهنگ غذایی مسئولانه آموزش ارزشمند بودن غذا به اعضای خانواده به ویژه کودکان، از مهم‌ترین راه‌های کاهش هدررفت در بلندمدت است. در صورت وجود مازاد مواد غذایی سالم، اهدای آن به نیازمندان و ترویج فرهنگ کمک و اهدا، ضمن حفظ منابع، به عدالت غذایی کمک می‌کند. همچنین، تفکیک پسماندها و تهیه کمپوست از باقیمانده مواد غذایی، راهکاری برای استفاده مجدد از منابع طبیعی به شمار می‌رود. کاهش دورریز مواد غذایی نیازمند تغییرات پیچیده نیست؛ بلکه با برنامه‌ریزی، آگاهی و مسئولیت‌پذیری در رفتارهای روزمره می‌توان هزینه‌های خانوار را کاهش داده و در حفظ محیط زیست سهیم بود. هر خانواده به عنوان کوچک‌ترین واحد جامعه، می‌تواند نقش مؤثری در تحقق هدف غذا بدون اسراف ایفا کند.

 واحد بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی استان هرمزگان